Մուտք

Invalid username or password

Մոռացե՞լ եք գաղտնաբառը

Ռուս-ամերիկյան «կրակից » շագանակներ հանելու նոր հնարավորություն Հայաստանի համար

Վերադարձ լուրերի բաժին

19:35 , 22 Օգոստոս 2017

ՌԴ-ում ԱՄՆ դիվանագիտական կորպուսի կրճատման հետևանքով տարեկան մինչև 70 հազար հավելյալ զբոսաշրջիկ կարող է այցելել Հայաստան ԱՄՆ դեսպանատնից մուտքի վիզա ստանալու համար

Մերօրյա սառը պատերազմի շրջանակում Ռուսաստանի կառավարությունը վերջերս պահանջեց ԱՄՆ-ից մինչև 2017թ․-ի սեպտեմբերի 1-ը կրճատել իր տարածքում ամերիկյան դիվանագետների քանակը 755-ով, ինչի արդյունքում պարալիզացվելու է ամերիկյան հյուպատոսարանների գործունեությունը։ Մասնավորապես, սկսած օգոստոսի 23-ից ՌԴ տարածքում դադարեցվում է ոչ ներգաղթային (non-immigrant) վիզաների տրամադրումը (տրամադրվելու են  միայն ներգաղթային (immigrant) վիզաներ, այն էլ միայն Մոսկվայում)։

Այսպիսի սահմանափակումը նոր հեռանկար է բացում Ռուսաստանից Հայաստան ներգնա զբոսաշրջության համար։ Մասնավորապես, ՌԴ-ում ոչ ներգաղթային վիզա ստանալու հնարավորության բացակայության պայմաններում, ՌԴ շատ քաղաքացիներ ստիպված են լինելու դիմել հարակից երկրների ամերիկյան հյուպատոսարաններ։

Հաշվի առնելով, որ ՌԴ բնակչության 68%-ից ավելին բնակվում է երկրի եվրոպական հատվածում՝ հիմնական այլընտրանքներ կարող են դիտարկվել Ֆինլանդիան, Մերձբալթյան երկրները, Բելառուսը, Ուկրաինան, Վրաստանը, Հայաստանը, Ադրբեջանը և Ղազախստանը։ Սակայն հաշվի առնելով, որ այս երկրներից որոշները հանդիսանում են Շենգեն գոտու անդամներ, իսկ տարածքային հակամարտության պատճառով 2015թ-ից սկսած Ուկրաինայի հետ ուղիղ ավիափոխադրումներ չկան, իրական այլընտրանքները մնում են 5-ը՝ Բելառուսը, Հայաստանը, Ադրբեջանը, Ղազախստանը և Վրաստանը [1]:

Իսկ ինչպես հայտնի է, Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանատունը հանդիսանում է աշխարհում ԱՄՆ ամենամեծ դեսպանատներից մեկը, ինչը բարձրացնում է Հայաստանի հնարավորությունները, թեև իհարկե, դրա համար անհրաժեշտ է նաև ԱՄՆ-ի գոնե «լուռ համաձայնությունը», որը իր հերթին պետք է ավելացնի Հայաստանում հյուպատոսական անձնակազմի քանակը՝ ՌԴ քաղաքացիների հոսքը սպասարկելու համար։ Այս պարագայում մենք կարող ենք խոսել այսպես ասած «իրանական մոդելի» մասին, երբ ԻԻՀ բազում քաղաքացիներ հենց ՀՀ-ում գտնվող ամերիկյան հյուպատոսարանից են ստանում ԱՄՆ մուտքի վիզա։

Գծապատկեր 1ՌԴ տարածքում գտնվող ԱՄՆ-ի հյուպատոսարանների կողմից ոչներգաղթային տրամադրում 2012-2016թթ-ին[2]

Chart1

Աղբյուր՝ ԱՄՆ Պետ․ դեպարտամենտ

 

Անդրադառնալով ՌԴ տարածքում ԱՄՆ non-immigrant visa-ների տրամադրմանը՝ պետք է նշել, որ 2012-2016թթ-ին դրանց միջին տարեկան քանակը կազմել է մոտ 211 հազ, թեև վերջին տարիներին նկատվել է էական կրճատում։

Ինչևէ եթե հաշվարկային տարի դիտարկենք 2016թ-ը և բացառենք Վլադիվոստոկի հյուպատոսարան պոտենցիալ դիմողների քանակը [3], ապա կարող ենք ասել, որ գործ ունենք տարեկան մոտ 176 հազ․ հայտատուի (արտագնա զբոսաշրջիկի) հետ, ովքեր դիմելու են վերոնշյալ այլընտրանքային երկրներում գտնվող ամերիկյան հյուպատոսարաններ։ Իհարկե, պետք է հաշվի առնել նաև, որ լրացուցիչ տրանսակցիոն ծախսերը (արտերկիր մեկնելու ավիատոմսի/գնացքի տոմսի գին, հյուրանոցի/ վարձու բնակարանի գին և այլն) կարող են էականորեն կրճատել նաև դիմումատուների քանակը։

—-

Կարդացեք նաև Հայկազ Ֆանյանի հոդվածը՝ ծխախոտի թանկացման տնտեսական հետևանքների մասին

—-

Ստեղծված իրավիճակից Հայաստանը կարող է օգուտ քաղել երկու ուղղությամբ.մի կողմից` ՌԴ-ից ՀՀ ներգնա զբոսաշրջիկների քանակի ավելացման հաշվին, մյուս կողմից` Հայաստանում ԱՄՆ-ի դեսպանատան անձնակազմի ավելացման հաշվին, որոնք մեծամասամբ ՀՀ քաղաքացիներ են լինելու։

Զբոսաշրջության արժեքային շղթայի վրա տնտեսական հետևանքը գնահատելու համար դիտարկենք 3 սցենար և միևնույն ժամանակ փորձագիտորեն գնահատենք, որ միջին օրական ծախսը մեկ զբոսաշրջիկի հաշվով կազմելու է 150 ԱՄՆ դոլար, իսկ Հայաստանում մնալու միջին տևողությունը` 2.2 օր։

Աղյուսակ 1. ՌԴ-ից հավելյալ զբոսաշրջիկների ներհոսքի հնարավոր ազդեցությունը ՀՀ ներգնա զբոսաշրջության արժեքային շղթայում ընդգրկված ձեռնարկություններ հասույթի վրա (չհաշված ավիափոխադրումը)[4]

table1

Այսինքն, ըստ մեր գնահատումների, այլ հավասար պայմաններում, Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանատուն այցելելու նպատակով ՌԴ-ից ժամանած ներգնա զբոսաշրջիկները կարող են ապահովել ներգնա զբոսաշրջիկների 2-4.7% աճ (եթե ընդունենք, որ 2017թ-ին ներգնա զբոսաշրջիկների քանակը կլինի շուրջ 1.5 մլն) և 10-23 մլն ԱՄՆ դոլար հավելյալ հասույթ Հայաստանի ներգնա զբոսաշրջության արժեքային շղթայում ընդգրկված ձեռնարկությունների համար, ինչն իր հերթին կնպաստի նաև այս ոլորտում հարյուրավոր նոր աշխատատեղերի ստեղծմանը։

Առավել դժվար է գնահատել ԱՄՆ դեսպանատան աշխատակիցների քանակի հնարավոր աճը, որպես ուղենիշային թիվ կարելի է ընդունել նրանց տրամադրած ԱՄՆ մուտքի վիզաների քանակը։

Գծապատկեր 2․Հայաստանի տարածքում գտնվող ԱՄՆ-ի հյուպատոսարանի կողմից ոչներգաղթային վիզաների տրամադրում 2012-2016թթ-ին

chart2

Աղբյուր՝ ԱՄՆ Պետ․ դեպարտամենտ

Վերոնշյալ գծապատկերից ակնհայտ է դառնում, որ առկա մարդկային ռեսուրսներով ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանատունը չի կարող սպասարկել մուտքի վիզայի հնարավոր հայտատուների հոսքը ՌԴ-ից, ինչի համար հյուպատոսական և սպասարկող անձնակազմի (հավաքարարներ, անվտանգության աշխատակիցներ և այլն) քանակը մի քանի անգամ պետք է ավելացվի։

Ամփոփելով այս անդրադարձը՝ ՌԴ-ում ԱՄՆ դիվանագիտական կորպուսի կրճատման հետևանքով ՀՀ տնտեսության հնարավոր օգուտների մասին, պետք է ևս մեկ անգամ նշել, որ այս ամենը մեծապես կախված է ԱՄՆ քաղաքական կամքից և տարածաշրջանային տեսլականից։

Գլխավոր լուսանկարը՝ Արմենպրեսի

Ծանոթագրություններ

[1] Չնայած տարածքային հակամարտությանը ՌԴ-ն Վրաստանի հետ ուղիղ ավիահաղորդակցություն ունի, ընդ որում՝ Վրաստանի քաղաքացիների համար գործում է վիզային ռեժիմ, իսկ ՌԴ-ի քաղաքացիները Վրաստան կարող ենք մուտք գործել առանց վիզայի։

[2] Հաշվարկվում է հարկային տարով՝ հոկտեմբերի 1-ից սեպտեմբերի 30-ը։

[3] Նրանք ամենայն հավանականությամբ դիմելու են Ճապոնիայում Մոնղոլիայում, Հարավային Կորենայում և Չինաստանում գտնվող ամերիկյան հյուպատոսարաններ

[4] Ներգնա զբոսաշրջիկների քանակի աճի հետ կապված՝ ենթադրվում է, որ կլինեն նաև անձինք, ովքեր դեսպանատուն այցելելու համար կգան Հայաստան, սակայն չեն գիշերի և 24 ժամից պակաս կմնան Հայաստանի տարածքում, այս գնահատումները կատարելիս, նման անձանց քանակը բացառվել է սցենարների մուտքային տվյալներից, սակայն նրանք ևս կարող են ծախսեր կատարել (տաքսի, ռեստորան և այլն), որը ընդգրկված չի հավելյալ հասույթի մեջ։

 

ԱՄԵՆԱԿԱՐԴԱՑՎԱԾ ԼՈՒՐԵՐ

Ինչի հաշվին է աճելու տնտեսությունը

Կառավարությունը համոզված է, որ կանխատեսվող աճերի պայմաններում տնտեսությունն իր պոտենցիալ մակարդակին կվերադառնա 2019թ.

Թաքուն թանկացող զամբյուղը

2017 թվականի 2-րդ եռամսյակի միջին ընթացիկ գներով՝ պարենային զամբյուղի արժեքը կազմել է 33 781.1 դրամ։

Տնտեսական ակտիվության աճի տեմպը թուլանում է

ՀՀ Ազգային վիճակագրական ծառայությունը այսօր հրապարակել է 2017 թվականի հունվար-սեպտեմբեր ամիսների նախնական մակրոտնտեսական ցուցանիշները։