Մուտք

Invalid username or password

Մոռացե՞լ եք գաղտնաբառը

Միլիարդատեր լոբբիստները. ովքե՞ր են կանգնած ԱՄՆ-ում էթնիկ լոբբիների հետևում

Վերադարձ լուրերի բաժին

Հեղինակ

B4B.am

Խորագրեր

Դայջեսթ

00:01 , 28 Հունիս 2017

Թարգմանաբար ներկայացնում ենք The Armenian Interest-ի հիմնադիր և ղեկավար Արեգ Գալստյանի «Միլիարդատեր լոբբիստները. ովքե՞ր են կանգնած ԱՄՆ-ում էթնիկ լոբբիների հետևում» հոդվածը Forbes-ի համար:

* * *

Վերջերս ԱՄՆ Սենատի էթիկայի հարցով կոմիտեն հրապարակել է զեկույցներ, որտեղ արտացոլված է ԱՄՆ-ի տարբեր լոբբիստական կառույցների գործունեության ակտիվությունը: Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվել էթնոլոբբիստական կազմակերպություններին, որոնք ավանդաբար կարևոր դեր են խաղում ներքաղաքական և արտաքին քաղաքական որոշումների ընդունման գործընթացում:

Ամերիկացիները՝ որպես ազգ, ձևավորվել են անգլոկոնֆորմիզմի ազդեցությամբ՝ բրիտանական ծագում, մաշկի սպիտակ գույն, բողոքականություն:

Միգրացիայի հաջորդող ալիքները աշխարհի տարբեր մասերից հանգեցրին այդ տարրերի լուծմանը, և անգլոկոնֆորմիզմն իր տեղը զիջեց մետաղահալոցային վառարանին, որտեղ ձևավորվեց ներկայիս ամերիկյան քաղաքական ազգը: Չնայած նրան, որ բոլոր ամերիկացիները միավորված են պարտավորություններով, որոնք ամրագրված են Սահմանադրությամբ, յուրաքանչյուր էթնիկ խումբ, լինելով ազգի տարր, շարունակում է պահպանել ու ամրապնդել սեփական նույնականացումը:

Էթնիկ լոբբիզմը պարզապես քաղաքական ֆենոմեն չէ: Ըստ էության, այն մարմնավորում է ժողովրդավարության ամերիկյան համակարգը՝ գործողության մեջ: Այսօրվա դրությամբ Ամերիկայում գործում է երկու տեսակի էթնոլոբբիստական խումբ: Առաջին խումբը ներկայացված է կազմակերպությունների կողմից, որոնք միտված են ներքին քաղաքականությանը՝ հնդկացիներ («բնիկ ժողովուրդների» լոբբի), պուերտոռիկացիներ ու մեքսիկացիներ: Երկրորդ խումբը խոշոր և ազդեցիկ կազմակերպություններ է, որոնք ձգտում են ազդել երկրի արտաքին քաղաքականության վրա:

Ավանդաբար առավել ուժեղ ազդեցություն ունեն իռլանդացիները, կուբացիները, իսրայելցիները, լեհերը, հրեաներն ու հայերը:

Ազդեցության հիմնական չափորշիչներ են հետևյալ ցուցանիշները՝ ֆինանսական ապահովվածություն, խոշոր ընտրազանգված, ներկայացվածություն շրջանային և դաշնային քաղաքականության մեջ, ինչպես նաև սերտ շփումներ ծագման երկրի հետ: Կարևոր է ընդգծել, որ ազդեցության էթնիկ խմբերը կարելի է պայմանականորեն բաժանել երկու կատեգորիայի: Առաջինը նրանք են, որոնք կատարում են պատմական հայրենիքի լոբբին՝ անկախ դրա ներքին առանձնահատկություններից (կառավարման կարգ, ռեժիմ, ազատության մակարդակ և այլն), երկրորդ կատեգորիայի ներկայացուցիչները կենտրոնացած են ծագման երկրներում քաղաքական ռեժիմի փոփոխության լոբբիի վրա:

Իռլանդացիներին կարելի է համարել առավել ազդեցիկ էթնիկ խումբը Ամերիկայում: Վերջին 100 տարում նրանք խտրականության ենթարկված փոքրամասնությունից հասել են մինչև ամերիկյան հասարակական-քաղաքական Օլիմպոսի գագաթը:

Որպես իռլանդական լոբբիի ֆինանսական դոնորներ տասնամյակների ընթացքում հանդես են գալիս այնպիսի ազդեցիկ կլաններ, ինչպիսիք են Քենեդիները, Մորգանները, Օ’Բրայենները, Ուոլթոնները ու Թոմսոնները: Քենեդիները, ունենալով զգալի ֆինանսական հնարավորություններ, օգնություն են ցուցաբերել Իռլանդիայի անկախության համար պայքարին և ձևավորել ամերիկյան պատմության մեջ ամենահզոր քաղաքական կլաններից մեկը:

Բավական է ասել, որ ԱՄՆ միակ նախագահը, որը դավանել է կաթոլիկություն, եղել է Ջոն Քենեդին: Այդ ժամանակից ի վեր այդ իռլանդական ընտանիքը, դառնալով Դեմոկրատական կուսակցության առանցքային գործոններից մեկը, օգնել է կայանալ այնպիսի տրամաչափի քաղաքական գործիչների, ինչպիսիք են ԱՄՆ 42-րդ նախագահ Բիլ Քլինթոնը, ԱՄՆ նախկին փոխնախագահ Ջոզեֆ Բայդենը և ԱՄՆ նախկին պետքարտուղար Ջոն Քերին:

Իռլանդական սփյուռքի ֆինանսական էլիտայի առավել ազդեցիկ ներկայացուցիչներ են Ռոբսոն Ուոլթոնը՝ Wal-Mart  սուպերմարկետների ցանցի սեփականատերը և Դևիդ Թոմսոնը՝ Thomson Reuters մեդիաընկերության սեփականատերը և ղեկավարը:

Քաղաքական և ֆինանսական հնարավորությունները թույլ են տալիս իռլանդական լոբբիստական կազմակերպություններին ազդել ողջ երկրում խոշոր ընտրազանգվածի տրամադրության վրա:

Մասսաչուսեթսում իռլանդացիները կազմում են ողջ բնակչության 22.8%-ը, Մոնտանայում, Այովայում, Փենսիլվանիայում, Վերմոնտում և Ռոդ-Այլենդում թվերը տատանվում են 17%-19% սահմաններում, իսկ Նյու Յորքում, Դելավերում, Վաշինգտոնում, Իլլինոյսում, Ինդիանայում և Արկանզասում իր իռլանդական ծագման մասին է նշում բնակչության  ավելի քան 16%-ը:

Բազմաթիվ փորձագետներ նշում են, որ իռլանդական էթնոսի ներկայացուցիչների նման ավելորդ ազդեցությունը Իռլանդիային տվել է Նահանգների արտոնյալ դաշնակցի անվարան կարգավիճակ: Ավելին, այսօր իռլանդացիները, որոնք վստահ են իրենց պատմական հայրենիքի վաղվա օրվա նկատմամբ, իրականացնում են լոբբի-կատարողների դեր ազդեցության այլ էթնիկ խմբերի համար:

Վերջին 20 տարում զգալի ամրապնդվել են կուբայական լոբբիի դիրքերը: 2015թ. տվալներով՝ Ամերիկայում ապրում է ընդամենը 2 մլն էթնիկ կուբացի, ինչը կազմում է ողջ բնակչության ընդամենը 0.66%-ը: Չնայած համեմատաբար փոքր թվաքանակին (մեքսիկացիների համեմատ) հենց կուբացիներին է պատկանում ԱՄՆ-ում լատինամերիկյան էլիտայի կարգավիճակը: Ի տարբերություն իսպանախոս էթնոսի՝ կուբացիները իրենց չեն հակադրում «սպիտակ Ամերիկային»՝ հանդես են գալիս որպես երկրի հավատարիմ քաղաքացիներ: Կուբայական սփյուռքը կարևոր ազդեցություն է ունենում Ֆլորիդա նահանգի քաղաքական գործընթացների վրա և լուրջ ընտրազանգված ունի Նյու Ջերսիում և Նևադայում: Այսօրվա դրությամբ Կոնգրեսում ներկայացված է ծագումով կուբացի 8 օրենսդիր՝ 5-ը Ներկայացուցիչների պալատում, ինչպես նաև 3 սենատոր՝ Ռոբերտ Մենենդեսը, Մարկո Ռուբիոն և Թեդ Կրուզը:

Կուբայական լոբբիի խոշորագույն ֆինանսական դոնորն է աշխարհում հարստությամբ երրորդ մարդը՝ Amazon ընկերության հիմնադիր ու The Washington Post հրատարակչության սեփականատեր Ջեֆ Բեզոսը: Մյուս հովանավորները ներկայացնում են, որպես օրենք, խոշոր, միջին և փոքր բիզնեսները: Ի տարբերություն իռլանդական լոբբիի՝ կուբայական խումբը դեմ է Վաշինգտոնի ու Հավանայի քաղաքական երկխոսսությանը, քանի որ չի ընդունում Կաստրո եղբայրների ռեժիմը:

Իսրայելական լոբբին զգալի ազդեցություն է գործում ԱՄՆ մերձավորարևելյան քաղաքականության վրա: Գիտնականներ Ջոն Միրշայմերն ու Սթիվեն Ուոլթը «Իսրայելական լոբբին և ԱՄՆ արտաքին քաղաքականությունը» աշխատանքում նշում են, որ Ամերիկայի իսրայելամետ կազմակերպությունները հավատարիմ են Իսրայել պետության շահերին: Նման կարծիք ունի նաև Մասսաչուսեթսի տեխնոլոգիական համալսարանի պրոֆեսոր Նոամ Չոմսկին, որը կարծում է, որ իսրայելական լոբբիի ավելորդ ազդեցությունը վնաս է հասցնում ԱՄՆ ազգային շահերին Մերձավոր Արևելքում:

Այդ լոբբիի քաղաքական ուժը հիմնվում է պահպանողական հուդայականության և ամերիկյան բողոքականության գաղափարական մերձեցման վրա: Հաշվի առնելով այն, որ բողոքականության գաղափարները ընկած են Հանրապետական կուսակցության գաղափարական բազայի հիմքում, «փղերը» հետևողականորեն հանդես են գալիս Իսրայելի հետ ԱՄՆ քաղաքական երկխոսության ամրապնդման ու ընդլայնման օգտին:

Ավելին, Հասարակական հարցերով ամերիկա-իսրայելական կոմիտեն վայելում է ծագումով հրեա բազմաթիվ ամերիկացի գործարարների ֆինանսական աջակցությունը, որոնց թվում են Bloomberg մեդիակորպորացիայի սեփականատեր և Նյու Յորքի նախկին քաղաքապետ Մայքլ Բլումբերգը, ԱՄՆ-ում խոշորագույն մոլախաղային ընկերությունների՝ Las Vegas Sands-ի գլխավոր տնօրեն Շելդոն Ադելսոնը և Microsoft-ի համահիմնադիր Սթիվեն Բալմերը:

Հատկանշանական է, որ ոչ բոլոր ամերիկացի հրեաներն են աջակցում իսրայելական լոբբիի գործունեությանը: Հրեական համայնքի զգալի մասը կողմնորոշված է դեպի Դեմոկրատական կուսակցությունը, օրինակ՝ ծագումով հրեա ազդեցիկ գործիչ Ջորջ Սորոսը քննադատում է Իսրայելի քաղաքականությունն ու Հասարակական հարցերով ամերիկա-իսրայելական կոմիտեի գործունեությունը:

Ընդհանուր առմամբ՝ փոփոխվող քաղաքական կոնֆիգուրացիան ժամանակ առ ժամանակ ուժեղանում են մերթ այս, մերթ այն էթնոլոբբիստական խմբերը: Վերջին 10 տարում նկատվում է հայկական լոբբիի ակտիվության անկում, որը, ունենալով նշանակալից քաղաքական և ֆինանսական ռեսուրսներ, զգալի ազդեցություն է ունեցել ամերիկյան քաղաքականության վրա 1980-1990-ական թվականներին:

Նմանատիպ ճգնաժամ են ապրում հունական էթնոլոբբիստական կազմակերպությունները:

Ընդ որում՝ ընդլայնվում է լեհական լոբբիի քաղաքական և ֆինանսական ազդեցությունը, որը դառնում է լուրջ գործոն Եվրոպայում ամերիկյան քաղաքականության մշակման գործընթացում:

ԱՄԵՆԱԿԱՐԴԱՑՎԱԾ ԼՈՒՐԵՐ

Boeing 747-ն ընդդեմ Concorde-ի

Կոնկորդի նախագծողների առջև հարց էր ծագել, շարունակե՞լ ևս 1 մլրդ ծախսել, բայց պարտվել, թե՞ ընդունել պարտությունն ու էլ չշարունակել

Մարքեթինգի 10 մահացու սխալեր, որոնք անում են ընկերությունները՝ ըստ Ֆիլիպ Կոտլերի

Ըստ Ֆիլիպ Կոտլերի, գոյություն ունեն մարքեթինգի 10 մահացու սխալեր, որոնք անում են ընկերությունները

Հավաքական ուժի մասին

2016 թվականին մահանում է ԱՆդրեաս Գրաֆի կինը, իսկ երեխայի մոտ հայտնաբերվում է լեյկոմիա։ Կնոջ մահից