Մուտք

Invalid username or password

Մոռացե՞լ եք գաղտնաբառը

Ինչպես է փոխվել «փողի գինը» Հայաստանում (ինֆոգրաֆիկա)

Վերադարձ լուրերի բաժին

18:47 , 19 Օգոստոս 2016

Ինչպես արդեն տեղեկացրել ենք, 2016 թ. օգոստոսի 16-ի նիստում ԿԲ խորհուրդը որոշեց իջեցնել վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը 0.25 տոկոսային կետով՝ սահմանելով այն 7.25%:

Կենտրոնական բանկն ակնկալում է, որ առաջիկա ամիսներին կպահպանվի ցածր գնաճային միջավայր, իսկ տարեվերջին գնանկումը զգալիորեն կդանդաղի: Ստեղծված իրավիճակում ԿԲ Խորհուրդը նպատակահարմար է գտնում թուլացնել դրամավարկային պայմանները, ինչի պարագայում գնանկումային միջավայրն աստիճանաբար կչեզոքանա, և կանխատեսվող հորիզոնում 12-ամսյա գնաճը կվերադառնա նպատակային ցուցանիշին:

Մի շարք ընթերցողների թվում է, որ վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի վերաբերյալ տեղեկատվությունը խիստ մասնագիտական բնույթ ունի, և իրենց չի վերաբերվում։

Ի՞նչ է վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը։ Այն դրամավարկայնի քաղաքականության գործիքներից մեկն է, որով ԿԲ-ն ազդում է գնաճի կամ փոխարժեքի վրա։ Դա այն դրույքն է, որով Կենտրոնական բանկը առևտրային բանկերին վարկեր է տրամադրում։ Այլ կերպ ասած, դա ԿԲ-ի կողմից վաճառվող փողի գինն է, որն ազդում է ընդհանրապես՝ փողի գնի վրա։

Այսպես, որքան ցածր է լինում տոկոսադրույքը, այնքան պահանջարկը մեծ է՝ բանկերն ավելի շատ փող են վերցնում ԿԲ-ից և հետո վարկավորում են իրենց հաճախորդներին՝ ցածր տոկոսադրույքներով։ Իսկ հակառակ դեպքում՝ վարկավորման տեմպերը թուլանում են։

Օրինակ, եթե գնաճը թույլատրելի շեմից բարձր է՝ ԿԲ-ը բարձրացնում է տոկոսադրույքը՝ թանկացնում է փողի գինը։ Սա բերում է առևտրային բանկերի կողմից հաճախորդներին տրամադրվող վարկերի տոկոսադրույքների աճի։ Իսկ երբ վարկի տոկոսը բարձր է, թուլանում է պահանջարկը. վարկավորման ծավալները նվազում են։ Սրա հետևանքով՝ բնակչության մոտ շրջանառվող փողի քանակը քչանում է։ Որքան քիչ փող՝ այնքին քիչ սպառում։ Իսկ սպառման ծավալների կրճատումը բերում է գների նվազման։

Մյուս կողմից, տոկոսադրույքների աճը խոչընդոտում է տնտեսության ակտիվացմանը, դրա համար միշտ գոյություն ունի այդ թաքնված համակարգությունը՝ ընդդեմ գնաճի պայքարի և տնտեսական աճի միջև։

Սա ընդամենը պարզագույն բացատրություն էր՝ վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի կարևորությունը հասկանալու համար։ Նշենք նաև, որ վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը ունի ընդհանուր վարկերի վրա ունի լագային ազդեցություն՝ այսինքն, ոչ թե անմիջապես է դրսևորվում, այլ որոշ ժամանակ անց։ Կան նաև այլ գործիքներ (օրինակ, պարտադիր պահուստավորման նորմատիվները և այլն), սակայն, այսպես ասած, ամենապոպուլյարը վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքն է։

Իսկ ինչպե՞ս է փոխվել այն վերջին տարիներին։

Ինչպես տեսնում եք՝ 2013 թվականի մայիսից մինչ օրս վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը լուրջ տատանումներ է ունեցել։ Այն շարունակաբար նվազում էր մինչև 2014 թվականի օգոստոսը՝ հասնելով 6.75%-ի։  6.75%մակարդակը պահպանվեց մինչև դեկտեմբեր, որից հետո սկսեց բարձրանալ։

Պատճառը 2014 թվականի փոխարժեքային խուճապն էր, երբ դրամը կարճ ժամանակում կտրուկ արժեզրկվեց։ Իրավիճակը հսկողության տակ վերցնելու համար Կենտրոնական բանկը, ի թիվս այլ քայլերի, բարձրացրեց նաև վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը։

Նախ, 2014 թվականի դեկտեմբերի 24-ին այն բարձրացվեց մինչև 8.5%: Հետո, արդեն 2015 թվականի հունվարի 23-ին ևս 1 տոկոսային կետով բարձրացվեց՝ հասնելով 9.5%-ի։ Փետրվարի 11-ին հասավ 10.5%-ի։

Չնայած հնչող քննադատություններին՝ ԿԲ-ն վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը այդ մակարդակի վրա պահեց մինչև օգոստոս։ Հետո սկսեց մեղմացնել դրամավարկային պայմանները՝ նվազեցնելով նաև վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը։

2015-ի վերջին այն արդեն 8.75% էր։ Իսկ ընթացիկ տարում ԿԲ-ն արդեն 5 անգամ վերանայել է վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը՝ նվազման ուղղությամբ։

ԱՄԵՆԱԿԱՐԴԱՑՎԱԾ ԼՈՒՐԵՐ

5 հարց ու պատասխան՝ գնաճի մասին

Ինչո՞ւ սպառողները չեն հավատում գնաճի պաշտոնական ցուցանիշին

Ինչպես ապահովել երկարաժամկետ շահութաբերություն. Ռազմավարության մշակումը կազմակերպություններում

Ըստ Հարվարդի համալսարանի պրոֆեսոր Մայքլ Պորտերի՝ կազմակերպության կողմից պլանավորած երկարաժամկետ շահութաբերության վրա կարող են ազդել 5 հիմնական գործոններ կամ ուժե

Օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների հոսքը նվազել է 33 մլն դոլարով. Ցուցանիշ, որն ԱՎԾ զեկույցում չեք գտնի

Օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների ստացումները նվազել են 33.4 մլն դոլարով կամ 6.6%-ով