Մուտք

Invalid username or password

Մոռացե՞լ եք գաղտնաբառը

Ինչու է Գեոթիմը սոցիալական ներդրումներ անում՝ մինչ շահույթ ստանալը

Վերադարձ լուրերի բաժին

16:25 , 26 Օգոստոս 2015

Հարցազրույց Գեոթիմ ՓԲԸ տնօրեն Հայկ Ալոյանի հետ

 

Գեոթիմը դեռ չի սկսել Ամուլսարում ոսկի արդյունահանել, բայց արդեն իսկ էական սոցիալական ներդրումներ է իրականացրել: Հայաստանում բիզնեսի ներդրումները սոցիալական ծրագրերում հաճախ տարակուսանք ենառաջացնում, հատկապես, երբ ընկերությունը դեռևս շահույթ չունի: Ինչո՞ւ է ընդհանրապես բիզնեսը սոցիալական ներդրումներ անում:

– Ես կարող եմ խոսել միայն Գեոթիմի անունից: Գործունեության հենցսկզբից` 2007 թ.- ից սոցիալական տարբեր ծրագրերում Գեոթիմը ներդրել է մոտ 2 միլիոն դոլար: Հասկանալի է, որ Հայաստանում ընդունված պրակտիկա չէ դեռևս շահույթ չունենալով նման ներդրումներ անելը, քանի որ սոցիալական զարգացման ծրագրերը Հայաստանում հաճախ բարեգործության տեսք ունեն: Այսինքն` ընկերությունները ունենում են շահույթ, որից բարեգործություն են իրականացնում: Իրականում սոցիալական պատասխանատվությունը բարեգործություն չի ենթադրում: Այն ենթադրում է պատասխանատու վերաբերմունք սեփական գործին: Հանքարդյունաբերության պարագայում` հատկապես բնապահպանական և սոցիալական ազդեցության պատշաճ  գնահատում և այնպիսի  ծրագրերի իրականացում, որոնք կբազմապատկեն բիզնեսի գործունեության դրական ազդեցությունները: Իսկ իրական արդյունք ունենալու համար նման ծրագրեր պետք է իրականացնել ոչ թե շահույթ ունենալու պահից, այլ շատ ավելի վաղ` դեռևս որոնողահետախուզական աշխատանքների  մեկնարկից: Նույն պատճառով ընկերությունը բնապահպանական հետազոտությունները սկսել է  շինարարության մեկնարկից շատ ավելի վաղ: Ընկերությունը արդեն իսկ մոտ 5 միլիոն դոլար է ներդրել բնապահպանական հետազոտությունների և կանխարգելիչ միջոցառումների նախագծման մեջ: Պատասխանատվությունը չի սկսվում շահույթ ստանալու պահից, այն պատասխանատու ընկերության գործունեության անբաժանելի մաս է` առաջին օրվանից և սերտորեն առնչվում է ընկերության բուն գործունեությանը:

amulsar03

 

Եթե բնապահպանական ոլորտում ներդրումները հնարավոր ռիսկերը կանխելու նպատակ ունեն, և հասկանալի է թե ինչու են դրանք իրականացվում շահույթ ունենալուց առաջ, ապա սոցիալական ծրագրերի դեպքում  նման վաղ ներդրումները ի՞նչ նպատակ ունեն:

– Թե’ բնապահպանական, թե’ սոցիալական ծրագրերի դեպքում սկզբունքը նույնն է` կանխարգելել հնարավոր բացասական ազդեցությունները և մեխանիզմներ ստեղծել` դրական ազդեցությունները բազմապատկելու համար: Իսկ դապետք է պատշաճ ծրագրել և սկսել իրականացնել հանքի գործունեությունից առաջ: Այսպես, օրինակ` հանքի գործունեության ընթացքում Ամուլսարի համայնքների բնակիչների մի մասը զբաղված է լինելու հանքում: Միաժամանակ կարևոր է նպաստել, որ տնտեսության մյուս ճյուղերը նույնպես շարունակեն զարգանալ և բնակչության այն հատվածը, որ ցանկանում է զբաղվել գյուղատնտեսությամբ, նման հնավորություն ունենա: Դրա համար պետք է արդեն այսօր միջոցառումներ ձեռնարկել: Այսպես` մենք մինչ օրս 260 հազար ԱՄՆ դոլար ենք ներդրել Ամուլսարի հարակից համայնքներում գյուղատնտեսության և անասնապահության զարգացման տարբեր ծրագրերում, որպեսզի հանքից բացի այլընտրանքային եկամուտի աղբյուրները նույնպես զարգանան: Հանքի շահագործումը զգալի եկամուտներ է ապահովելու շրջակա համայնքներին և մեր ծրագրերը ուղղված են լինելու այդ եկամուտների հնարավորինս համաչափ բաշխումը և հեռանկարային ճյուղերին ուղղելը խրախուսելուն: Օրինակ, արդեն այսօր մոտ 45 հազար դոլար ենք ներդրել տուրիզմի զարգացման նախաձեռնություններում՝ խրախուսելով այս ոլորտում հետագա զարգացումները: Եվ իհարկե, դժվար է պատկերացնել համայնքերի զարգացումը առանց համապատասխան ենթակառուցվածքների: Ճանապարհների, ջրագծերի, գազի մատակարարման և ենթակառուցվածքային  այլ ծրագերիհամար մինչ օրս հատկացվել է 730 հազար դոլար: Բոլոր ծրագրերը այս կամ այն կերպ ուղղված են Ամուլսարի ծրագրի իրականացումը ավելի արդյունավետ դարձնելուն և  երկարաժամկետ տնտեսականազդեցություն ապահովելուն:

amulsar02

 

Համայնքերի շուրջ իրականացվող ծրագրերը բացատրելի են համայնքների հետ Ամուլսարի ծրագրի անմիջական կապով: Իսկ ինչո՞վ են պայմանավորված այնպիսի ներդրումները, ինչպես օրինակ` Լույս հիմնադրամին  կատարված նվիրատվությունը: Այս թեման վերջերս շատ շոշափվեց, տարբեր ընկերությունների նվիրատվությունները այս հիմնադրամին տարակուսանք առաջացրեցին:

– Դարձյալ, կարող եմ խոսել միայն Գեոթիմի անունից: Կրթությունը մեր ծրագրերում կարևորագույն  տեղ ունի: Համայնքներից 12 ուսանող մեր ծրագրերի շրջանակներում սովորում է Երևանյան ԲՈՒՀ- երում երկրաբանություն և լեռնային գործ, և նրանցից մի քանիսն արդեն աշխատում են ծրագրում: Ունենք ծրագրեր գործընկեր կազմակերպությունների հետ: Օրինակ, Վիկիմեդիա Հայաստանի հետ մի խումբ պատանիների մեր համայնքներից հնարավորություն ընձեռեցինք մասնակցելու Վիկիմեդիայի ճամբարին և սովորելու հոդված գրել: Ընդհանուր առմամբ կրթական ծրագրերում ներդրվել է մոտ 630 հազար դոլար: Կրթության մեջ ներդրումը ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն նպաստում է Ամուլսարի  ծրագրի արդյունավետ իրականացմանը, քանի որ որքան շատ են գիտելիքները և տեղեկացվածությունը,  այնքան ավելի մեծ են կառուցողական, գործընկերային  հարաբերություններիև համատեղ ծրագրերի հնարավորությունները: Լույս հիմնադրամի հետ համագործակցումենք  2013 թվականից: 2013-2014թթ.-ին մեր և Լույսի այլ գործընկերների ներդրումների շնորհիվ 130 ուսանող հնարավորություն ստացավ սովորելու աշխարհի լավագույն համալսարաններում: Նրանք ուսումնասիրել են սոցիալական գիտություններ, տնտեսագիտություն, բիզնեսի կառավարում, իրավագիտություն, տեխնիկական գիտություններ և բնական գիտություններ՝ ներառյալ բնապահպանություն: Սա եզակի հնարավորություն է ոչ միայն այս երիտասարդների, այլ նաև երկրի համար: Մեր ներդրումը Լույս հիմնադրամում իրականացվել են այն նպատակով, որ արտերկրի լավագույն համալսարաններում կրթություն ստացած երիտասարդները վերադառնալով` իրենց ներդրումը կունենան երկրի տնտեսության զարգացման և մեր ծրագրի մեջ: Այսօր Գեոթիմում աշխատում են բարձրակարգ մասնագետներ, որոնցից  շատերը կրթություն են ստացել արտերկրյա բարձակարգ ուսումնական հաստատություններում: Երբ ծրագիրը մտնի ակտիվ փուլ, շատ ավելի մեծ թվով որակյալ մասնագետների կարիք ենք ունենալու: Ամուլսարի ծրագիրը հնարավորություն է Լույսիշրջանավարտներից մի քանիսի համար Հայաստանում միջազգային առաջնակարգ ծրագրում աշխատանք գտնելու և ձեռք բերված տեսական գիտելիքները  գործնական փորձով ամրապնդելու համար: Մյուսները կաշխատեն այլ ոլորտներում, պետական և մասնավոր հատվածում և նրանցից շատերի գիտելիքները նույնպես անուղղակիորեն  կարող են իրենց նպաստը բերել մեր ծրագրի արդյունավետ իրականացմանը:

amulsar05

 

Այսինքն որևէ սոցիալականծրագիր արվում է գործնական արդյունքի համար:

– Պարտադիր չէ, որ ուղղակիորեն գործնական արդյունք լինի: Բայց որևէ ծրագիր ինքնանպատակ չի իրականացվում: Կարևորը` սկզբունքն է. ներդնել այնպիսի սոցիալական ոլորտներում, որոնք ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն ավելի արդյունավետ կդարձնեն Ամուլսարի ծրագրի իրականացումը և  հեռանկարային դրական ազդեցություն կթողնեն երկրի և համայնքների վրա:  Դա է ժամանակակից բիզնեսում կորպորատիվ սոցիալական պատասպանատվության կարևոր սկզբունքներից մեկը:

Գլխավոր լուսանկարում՝ Հայկ Ալոյանը

ԱՄԵՆԱԿԱՐԴԱՑՎԱԾ ԼՈՒՐԵՐ

Գնաճային ցածր միջավայրը մոտական ամիսներին պահպանվելու է. ԿԲ խորհրդի անդամ

Հայաստանի Հանրապետության Կենտրոնական բանկի խորհրդի անդամ Արթուր Ստեփանյանն արձանագրում է, որ այսօր գնաճի ցուցանիշները իրենց կանխատեսումներից ցածր են: