Մուտք

Invalid username or password

Մոռացե՞լ եք գաղտնաբառը

Արձանագրված 8.3% տնտեսական աճի անատոմիան. Media.am

Վերադարձ լուրերի բաժին

13:53 , 07 Սեպտեմբեր 2018

Տնտեսական Հայկազ Ֆանյանը Media.am-ում անդրադարձել է 2018 թվականի առաջին կիսամյակում արձանագրված տնտեսական աճի ցուցանիշին։

* * *

Սեպտեմբերի 3-ին, լրագրողների հետ հանդիպմանը Տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարար Արծվիկ Մինասյանը հայտարարեց, որ Հայաստանում այս տարվա առաջին 6 ամսվա կտրվածքով վերջին 8 տարիների ամենաբարձր տնտեսական աճն է արձանագրվել՝ 8.3%:

Ի՞նչ է նշանակում 8.3% տնտեսական աճ

Դա նշանակում է, որ նախորդ տարվա հունվար-հունիս ամիսների համեմատ այս տարվա նույն ժամանակահատվածում երկրի համախառն ներքին արդյունքն (ՀՆԱ) աճել է 8.3%-ով։ Ոչ տնտեսագետների համար, փորձենք ավելի պարզ ներկայացնել։ Դիցուք երկիրը մի ավտոմեքենայի գործարան է, որը թողարկում է մեկ տեսակի արտադրանք, եթե նախորդ տարվա 6 ամիսներին թողարկել է 1000 ավտոմեքենա, ապա այս տարվա նույն ժամանակահատվածում թողարկել է 1083 ավտոմեքենա՝ աճը եղել է 8.3%։ Ուշադրություն դարձրեք, որ մենք չքննարկեցինք թե անցած տարի ավտոմեքենայի գինն ինչքան էր, այս տարի ինչքան է, դրա փոխարեն մենք դիտարկեցինք բացառապես ապրանքի թողարկման ֆիզիկական ծավալի փոփոխությունը։ Նույն տրամաբանությունն է աշխատում նաև տնտեսական աճը քննարկելիս։

Ո՞ր ճյուղերն են նպաստել այդ տնտեսական աճին և ինչով է դա պայմանավորված եղել

Համադրելով Վիճակագրական կոմիտեի (նախկինում՝ Ազգային վիճակագրական ծառայություն) հրապարակած տվյալները, կարող ենք ասել, որ 8.3% տնտեսական աճի 1%-ային կետը բաժին է ընկնում «Արտադրանքի հարկերին», իսկ 7.3%-ային կետը՝ «Ավելացված արժեքին», այսինքն տնտեսության ճյուղերին։

Տնտեսության ճյուղերից ամենամեծ նպաստումը աճին բաժին է ընկնում առևտրին (Մեծածախ և մանրածախ առևտուր. ավտոմեքենաների և մոտոցիկլների նորոգում), որն այս տարվա առաջին կիսամյակում ապահովել է 1.2%-ային կետի նպաստում ՀՆԱ-ի աճին։ Ընդ որում պետք է նշել, որ այսպիսի աճը հիմնականում պայմանավորված է մեծածախ առևտրի շրջանառության աճով՝ 17.8%: Համադրելով մանրածախ առևտրի շրջանառության ընդամենը 0.5% աճի հետ, կարող ենք փաստել, որ մեծածախ առևտրի այս երկնիշ աճը հիմնականում այսպես կոչված «վերաարտահանման» գործարքների արդյունք է, ինչը նշանակում է, որ այն խիստ խոցելի է և երկարաժամկետում տնտեսության կայուն աճ չի կարող ապահովել։

Առևտրին հաջորդում է մշակող արդյունաբերությունը, որը 8.3% տնտեսական աճին նպաստել է 1.1%-ային կետով։ Այս ոլորտում աճին հիմնականում նպաստել են՝ հագուստի արտադրությունը, ոսկերչությունը, ծխախոտի արտադրությունը, խմիչքների արտադրությունը և այլն։

Տնտեսական աճին նպաստելու առումով երրորդը ոլորտը՝ «Մշակույթի, զվարթճությունների և հանգստի» ոլորտն է, որն ապահովել է թողարկման 18.9% աճ և նպաստել ՀՆԱ-ի աճին մոտ 1%-ային կետով։ Այս ոլորտի թողարկման 97.3%-ն էլ բաժին է ընկնում շահումով խաղերի կազմակերպման հետ կապված գործունեությանը (մոտ 159 մլրդ դրամ)՝ այդ թվում վիրտուալ մոլեխաղերի և բուքմեյքերական գործունեության կազմակերպմանը, որը հունվար-հունիսին ապահովել է 44% աճ, իսկ միայն հունիսին նախորդ տարվա հունիսի համեմատ՝ 59.1% աճ, ինչն անշուշտ պայմանավորված է Ռուսաստանում ընթացած ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության հանգամանքով։ Պետք է նշել, որ ոչ միայն այս, այլ նախորդ մի քանի տարիներին ևս այս ճյուղը էականորեն նպաստել է տնտեսական աճին, սակայն այս տարվա աճը էականորեն արագացել է ՌԴ-ում կայացած ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության ֆոնին, ինչը մեկանգամյա երևույթ է։

Տնտեսական աճին շուրջ 0.8%-ային կետով նպաստել է նաև «Առողջապահություն և բնակչության սոցիալական սպասարկում» ոլորտը, ինչը թերևս հիմնականում պայմանավորված է հիվանդանոցներում ստվերի կրճատմամբ, քանի որ 2018թ-ի առաջին կիսամյակում նրանց թողարկումն աճել է 30.7%-ով, ինչը միամտություն կլինի համարել «բնական» աճ։

Այլ ճյուղերից՝ 0.5-ական %-ային կետով տնտեսական աճին նպաստել են փոխադրումների և պահեստային տնտեսության, գյուղատնտեսության և շինարարության ոլորտները, իսկ հանքարդյունաբերությունը՝ 0.3%-ային կետով։

Ամփոփելով պետք է նշենք, որ մեր գնահատմամբ դե յուրե արձանագրված 8.3% տնտեսական աճի նկատելի մասը՝ 2.5%-3%-ային կետերը, պայմանավորված են մեկանգամյա, արտաքին երևույթներով կամ ստվերի կրճատմամբ, ինչը չի կարող ապահովել շարունակական տնտեսական աճ։

Տնտեսագետ՝ Հայկազ Ֆանյան

ԱՄԵՆԱԿԱՐԴԱՑՎԱԾ ԼՈՒՐԵՐ

Կենսաթոշակային հեղափոխություն. Քայլ առաջին

Տնտեսագետ, ՀՀ վարչապետի խորհրդական Մեսրոպ Առաքելյանի հոդվածը՝ նվազագույն կենսաթոշակը 25.5 հազար դրամ սահմանելու նախաձեռնության մասին։

«Նոր Հայաստանի» տնտեսական աճը` թվերով

2018թ-ի մայիս-հուլիս ամիսներին տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը նախորդ տարվա նույն ժամանակաշրջանի համեմատ աճել է 8.8%-ով:

Ինչ հարցեր են քննարկվել Երևանում՝ ԵԱՏՄ անդամ պետությունների կենտրոնական բանկերի խորհրդի նիստում (տեսանյութ)

ԵԱՏՄ անդամ պետությունների կենտրոնական (ազգային) բանկերի արժութային քաղաքականության խորհրդատվական խորհրդի և Միջպետական բանկի խորհրդի նիստերի մասին